12V in de caravan

Het gebruik van 12V in de caravan is de laatste jaren met de komst van luxe voorzieningen zoals movers, platte beeldschermen, afzuigkappen, ventilatoren etcetera enorm toegenomen. Ook de verlichting is vaker uitgevoerd in 12V, al wordt die de laatste tijd steeds vaker uitgevoerd met energiezuinige LED’s. Een steeds groter deel van de electrische installatie in de caravan wordt dan ook in 12V uitgevoerd.

Een kort overzicht van
de andere 12V stroombronnen:

• 12V via de constante stroomdraad
In de meeste gevallen is de electrische installatie van caravans al door de fabriek voorzien van een aantal gebruikers die op 12V werken. Voorbeelden hiervan zijn waterpompjes, één of meer lichtpunten en de koelkast. Tijdens het rijden krijgen deze gebruikers via de constante stroomdraad stroom uit de autoaccu.

• 12V via de omvomer
Als de caravan is aangesloten op de stroompaal van de camping zorgt een omvormer ervoor dat de 230V-wisselspanning wordt omgezet naar 12V-gelijkspanning. De caravan heeft dan ook twee van elkaar gescheiden circuits.

• 12V uit de boordaccu
Als alternatief voor de stroompaal op de camping kan men een boordaccu gebruiken. Door de toenemende populariteit van de mover wordt de caravan ook steeds vaker voorzien van een boordaccu hetgeen weer nieuwe mogelijkheden biedt. Als een caravan is ingericht op het gebruik van 12V als voornaamste energiebron speelt de boordaccu een belangrijke rol.

12V installatie in de caravan

Net als bij de 230V-installatie moeten aan de 12V-installatie in de caravan hoge eisen worden gesteld. Door gebreken in het 12V-circuit kunnen er hoge stromen gaan lopen die makkelijk brand kunnen veroorzaken. Helaas is de electrische installatie in caravans de afgelopen jaren regelmatig op een negatieve manier in het nieuws gekomen. De ANWB stelde in 2001 de nodige mankementen vast en in 2004 verscheen er een rapport van de Voedsel en Waren Autoriteit over electrische installaties in caravans. Deze instantie had een vijftal caravanmerken onder de loep genomen waarbij men diverse technische onvolkomenheden en tekortkomingen constateerde. Opvallend was dat de meeste mankementen eenvoudig zijn te verhelpen door aanpassingen in het productieproces. Eigenlijk betrof het vooral een slordige montage van de 12V installatie.

Die slordige montage kan ook tegenkomen in veel caravans voorkomen. Bijvoorbeeld losliggende bedrading die niet is beschermd tegen trekbelastingen en beschadigingen. Deze mankementen zijn vaak zelf te verhelpen door de bedrading op kwetsbare plaatsen onder te brengen in kabelgoten. Met name in de bankkasten en andere bergruimten moet de bedrading goed zijn beschermd tegen schuivende bagage. Loshangende bedrading kan ook worden gefixeerd met tiewraps of speciale klemmen.

Werkzaamheden aan 12V-installatie

Houdt bij uitbreidingen of andere werkzaamheden aan de 12V-installatie rekening met een aantal basisregels. Belangrijke punten hierbij zijn: 12V en 230V moet duidelijk van elkaar zijn te onderscheiden en mogen nooit samen in één verdeeldoos uitkomen. Er mag absoluut geen twijfel bestaan tot welk circuit (12V of 230V) bepaalde bedrading behoort. Het markeren met bijvoorbeeld gekleurde tape kan helpen bij het herkennen. Stopcontacten en schakelmateriaal moet passen bij het soort circuit, dus voor 230V wissel- en 12V gelijkspanning mogen alleen de voor deze toepassing geschike materialen worden gebruikt. Ook hier geldt dat het de voorkeur verdient om deze werkzaamheden door een vakman uit te laten voeren.


Accu

De boordaccu levert stroom aan verschillende gebruikers in de caravan. Aan de boordaccu worden hoge eisen gesteld, zo kent het gebruik van een mover hoge piekspanningen. De accu moet daarom voldoende capaciteit hebben en goed worden onderhouden. Omdat niet iedere accu geschikt is als boordaccu wordt stil gestaan bij de verschillende soorten accu's.

Acculader

Deze is benodigd om de boordaccu op te laden. Niet iedere lader is geschikt om een boordaccu (tot 120A) binnen redelijke tijd en op de juiste wijze op te laden, daardoor is de keuze van een lader niet onbelangrijk. De acculader moet niet alleen over voldoende vermogen maar ook over de juiste laadkarakteristiek beschikken.

Inverter (12V naar 230V)

Een inverter zet de 12V gelijkspanning in de caravan om naar 230V wisselspanning. Dit maakt het bijvoorbeeld mogelijk om buiten de stroompaal om 230-Volt apparaten zoals bijvoorbeeld een TV en satellietontvanger te gebruiken.

Omvormer (230V naar 12V)

Veel caravans zijn al door de fabrikant voorzien van een omvormer welke 230V omzet naar 12V. Deze omvormer (een combinatie van een transformator en een gelijkrichter) voorziet de waterpompjes, verlichting etc. van de benodigde 12V-spanning.

12V Verbruik

Een uitgebreide 12V-installatie en een boordaccu maken het mogelijk af te zien van de stroom-voorziening op de camping of om buiten camping, dus wild (autarkisch) te kamperen. Het is dan prettig als de meeste electrische apparaten/functies beschikbaar blijven. Men moet dan een goede inschatting te kunnen maken van het verbruik en de gebruikte apparatuur zoals de accu en lader daar eventueel op aanpassen

BRON: CARAVANS.NET


Inverter

Acculader
   
Van Boxtel Reclame